15 Przewodnik po najlepszych praktykach bezpieczeństwa DevOps
Z danych uzyskanych przez Verizon wynika, że w minionym roku niemal 58% przedsiębiorstw doświadczyło incydentu związanego z wyciekiem danych. Przy czym, w 41% przypadków, przyczyną były defekty w oprogramowaniu. Takie naruszenia bezpieczeństwa mogą prowadzić do strat finansowych rzędu milionów dolarów, a nawet zrujnować reputację firmy.
Metody tworzenia aplikacji przeszły znaczną ewolucję. Współcześnie organizacje coraz częściej wykorzystują zasady i narzędzia DevOps w procesie wytwarzania oprogramowania. W podejściu DevOps aplikacja nie jest wprowadzana na rynek jako monolityczna całość, lecz jest rozwijana i udostępniana w iteracyjny sposób. W niektórych przypadkach aktualizacje pojawiają się nawet codziennie. Jednakże, wykrycie problemów z bezpieczeństwem w tak dynamicznym środowisku nie jest prostym zadaniem. Właśnie dlatego aspekt bezpieczeństwa odgrywa tak kluczową rolę w procesie DevOps.
Każdy zespół zaangażowany w rozwój aplikacji, w tym zespoły programistyczne, testowe, operacyjne oraz produkcyjne, ponosi odpowiedzialność za podjęcie koniecznych środków bezpieczeństwa, aby zapobiec wystąpieniu luk mogących prowadzić do naruszeń. W tym opracowaniu przybliżę najlepsze praktyki bezpieczeństwa DevOps, które mają na celu zapewnienie bezpiecznego tworzenia i wdrażania aplikacji.
Wdrożenie modelu DevSecOps
DevSecOps to popularny termin w świecie DevOps, stanowiący kluczową praktykę bezpieczeństwa, coraz częściej adaptowaną przez organizacje IT. Jak sugeruje nazwa, DevSecOps jest połączeniem rozwoju, bezpieczeństwa i operacji.
DevSecOps to metodologia polegająca na integrowaniu narzędzi bezpieczeństwa w cały cykl życia DevOps. Oznacza to, że bezpieczeństwo musi być integralną częścią aplikacji od samego początku jej tworzenia. Integracja procesów DevOps z aspektami bezpieczeństwa umożliwia organizacjom tworzenie bezpiecznych aplikacji pozbawionych luk. Dodatkowo, ta metodologia wspomaga eliminację silosów komunikacyjnych pomiędzy zespołami programistycznymi i odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo.
Poniżej przedstawiam kilka fundamentalnych praktyk, które warto wdrożyć w modelu DevSecOps:
- Wykorzystuj narzędzia do analizy bezpieczeństwa, takie jak Snyk czy Checkmarx w ramach procesu integracji rozwoju.
- Wszystkie zautomatyzowane testy powinny być oceniane przez specjalistów ds. bezpieczeństwa.
- Zespoły programistyczne i bezpieczeństwa powinny współpracować przy tworzeniu modeli zagrożeń.
- Wymagania bezpieczeństwa powinny mieć wysoki priorytet w backlogu produktu.
- Wszystkie reguły bezpieczeństwa infrastruktury muszą zostać zweryfikowane przed wdrożeniem.
Analiza kodu w mniejszych partiach
Zaleca się przeprowadzanie analizy kodu w mniejszych fragmentach. Przeglądanie dużych bloków kodu lub całej aplikacji naraz nie jest efektywne i może prowadzić do przeoczenia istotnych szczegółów. Analizuj kod w małych, łatwych do przyswojenia fragmentach, aby zapewnić dokładną weryfikację.
Wdrożenie procedury zarządzania zmianami
Konieczne jest wprowadzenie procesu zarządzania zmianami.
W sytuacji, gdy aplikacja znajduje się już na etapie wdrożenia, niepożądane jest, aby programiści w dowolny sposób dodawali kod, modyfikowali lub usuwali funkcje. W takim przypadku, jedynym rozwiązaniem jest implementacja procesu zarządzania zmianami.
Dlatego też, każda zmiana, która ma zostać wprowadzona do aplikacji, powinna przejść przez ten proces. Dopiero po zatwierdzeniu, programista powinien mieć możliwość wprowadzenia modyfikacji.
Ciągła ocena aplikacji w środowisku produkcyjnym
Często organizacje zaniedbują aspekty bezpieczeństwa, gdy aplikacja jest już w środowisku produkcyjnym.
Należy regularnie monitorować aplikację, analizować jej kod oraz przeprowadzać cykliczne testy bezpieczeństwa, aby upewnić się, że nie pojawiły się nowe luki.
Można skorzystać ze specjalistycznego oprogramowania do monitorowania bezpieczeństwa, takiego jak Invicti, Probely oraz Intruder.
Szkolenie zespołu programistycznego w zakresie bezpieczeństwa
Ważne jest, aby przeszkolić zespół programistów z zakresu najlepszych praktyk dotyczących bezpieczeństwa.
Przykładowo, jeśli do zespołu dołączy nowy programista, nieświadomy zagrożenia atakami SQL injection, należy upewnić się, że rozumie on istotę tego problemu, jego potencjalne skutki i sposoby zapobiegania. Niekoniecznie trzeba wchodzić w szczegóły techniczne, ale zespół powinien być świadomy najnowszych standardów bezpieczeństwa.
Dostępnych jest wiele kursów online, które pomagają w podnoszeniu kwalifikacji z zakresu bezpieczeństwa.
Opracowanie i wdrożenie procesów bezpieczeństwa
Samo dbanie o bezpieczeństwo nie wystarczy – konieczne jest wdrożenie konkretnych procesów bezpieczeństwa.
Po wdrożeniu procesów, mogą pojawić się sytuacje, w których konieczne będzie ich zweryfikowanie i zmodyfikowanie, ponieważ pewne aspekty nie funkcjonują zgodnie z oczekiwaniami, lub proces okaże się zbyt złożony. Niezależnie od przyczyny, procesy bezpieczeństwa powinny być stale monitorowane i poddawane audytowi.
Wdrożenie i egzekwowanie zarządzania bezpieczeństwem
Implementacja i egzekwowanie zasad nadzoru w organizacji ma kluczowe znaczenie dla wdrażania najlepszych praktyk bezpieczeństwa DevOps. Konieczne jest opracowanie zasad, które będą przestrzegane przez wszystkie zespoły zaangażowane w proces rozwoju aplikacji, czyli zespoły programistyczne, bezpieczeństwa oraz operacyjne.
Wszyscy pracownicy powinni rozumieć te zasady, które muszą być przejrzyste i zrozumiałe. Niezbędne jest również monitorowanie, czy zasady te są przestrzegane przez wszystkich członków organizacji.
Standardy bezpiecznego kodowania
Programiści często koncentrują się przede wszystkim na funkcjonalności aplikacji, pomijając aspekty bezpieczeństwa. W dzisiejszych czasach rosnących zagrożeń cybernetycznych, niezbędne jest, aby zespół programistyczny znał najlepsze praktyki bezpiecznego kodowania.
Programiści powinni być świadomi dostępnych narzędzi, które pomagają wykryć luki w kodzie już na etapie jego tworzenia. To pozwala na szybką modyfikację i naprawę problemów.
W procesach DevOps warto wdrożyć narzędzia do automatyzacji bezpieczeństwa, aby uniknąć konieczności ręcznego wykonywania tych czynności.
Automatyzacja pozwala nie tylko na przeprowadzanie testów, ale także na tworzenie powtarzalnych testów aplikacji. Wykorzystując zautomatyzowane narzędzia do analizy kodu, zarządzania sekretami, konfiguracją czy podatnościami, można w łatwy sposób tworzyć bezpieczne produkty.
Wdrożenie oceny podatności
Konieczne jest wdrożenie oceny podatności, która pomoże wykryć potencjalne luki w zabezpieczeniach aplikacji i usunąć je przed wprowadzeniem na środowisko produkcyjne.
Ocenę podatności należy przeprowadzać regularnie. Niezależnie od wykrytych luk, zespół programistyczny musi podjąć działania, aby je usunąć. Dostępnych jest wiele narzędzi do skanowania i zarządzania podatnościami, które pomagają w identyfikacji słabych punktów aplikacji.
Implementacja zarządzania konfiguracją
Niezbędne jest także wdrożenie zarządzania konfiguracją.
Proces zarządzania zmianami, o którym wspomniano wcześniej, jest częścią zarządzania konfiguracją. Konieczne jest monitorowanie aktualnej konfiguracji aplikacji, a także kontrola wprowadzanych zmian, ich autorów i osób zatwierdzających. Wszystkie te aspekty są elementami zarządzania konfiguracją.
Implementacja modelu najmniejszych uprawnień
Jedną z kluczowych zasad w kontekście bezpieczeństwa DevOps jest model najmniejszych uprawnień. Należy przyznawać użytkownikom tylko niezbędne uprawnienia do wykonywania ich zadań.
Przykładowo, programista, który nie potrzebuje dostępu ROOT lub uprawnień administratora, powinien otrzymać standardowy dostęp użytkownika, pozwalający mu na pracę z koniecznymi modułami aplikacji.
Segregacja sieci DevOps
W organizacji należy zastosować segmentację sieci.
Zasoby organizacji, takie jak aplikacje, serwery czy pamięć masowa, nie powinny znajdować się w jednej sieci, ponieważ stwarza to problem pojedynczego punktu awarii. Jeśli haker dostanie się do sieci, może przejąć kontrolę nad wszystkimi zasobami. Dlatego dla każdego logicznego obszaru powinna istnieć odrębna sieć.
Przykładowo, środowisko programistyczne i produkcyjne powinny znajdować się w odseparowanych sieciach.
Można również rozważyć zastosowanie rozwiązań sieciowych typu Zero-Trust.
Wykorzystanie menedżera haseł
Nie należy przechowywać danych logowania w arkuszach kalkulacyjnych. Zamiast tego, warto wykorzystać scentralizowanego menedżera haseł.
Hasła nie powinny być udostępniane poszczególnym użytkownikom. Najlepszym rozwiązaniem jest przechowywanie poświadczeń w bezpiecznym, scentralizowanym miejscu, do którego dostęp ma tylko niezbędny zespół. Zespół ten może korzystać z tych poświadczeń do wywoływania API.
Wdrożenie audytu i przeglądu
Należy wdrożyć ciągłe audyty i przeglądy. Regularne audyty kodu aplikacji, procesów bezpieczeństwa oraz danych, które są w niej gromadzone, są niezbędne.
Podsumowanie
Przedstawione powyżej praktyki stanowią zbiór kluczowych zasad bezpieczeństwa DevOps, które organizacja powinna stosować w celu tworzenia bezpiecznych aplikacji i oprogramowania. Wdrożenie tych praktyk w procesie DevOps pozwoli na uniknięcie poważnych strat finansowych. Dlatego też, zachęcamy do implementacji wspomnianych zasad, aby zapewnić bezpieczne i szybsze wydawanie aplikacji.
